Warszawskie nutki – zabawa na Powiślu

 Program przeznaczony jest dla dzieci w wielu przedszkolnym i edukacji wczesnoszkolnej wraz z opiekunami poświęcony przedwojennej Warszawie widzianej z perspektywy przedmieścia, gdzie znaleźli dom nie tylko rdzenni mieszkańcy Warszawy, również przybysze z Europy i polskiej wsi. W propozycji programu mieści się bogata prezentacja instrumentarium klasycznego oraz ludowego, śpiewu w formie ballad, pieśni i piosenek dziecięcych. Program zakłada udostępnienie i wspólną realizację gier i zabaw dziecięcych z czasu dwudziestolecia wojennego – często dziś zapomnianych, naukę pieśni i tańców, poznanie instrumentarium oraz technik gry na instrumentach. Forma każdego odcinka wzbogacona jest słownym komentarzem, dialogiem lub wywiadem z artystą. Może zawierać archiwalne nagrania folkloru miejskiego. Repertuar wykorzystuje tradycyjny materiał muzyczny. Realizacja – 2020 r.

Projekt finansowany przez m.st. Warszawa.

Spotkania z filharmonią

Od lutego 2020 r. Fundacja „Nauka i Sztuka” prowadzi na terenie województwa mazowieckiego warsztaty edukacyjne dla dzieci w ramach projektu „Spotkania z filharmonią”. We współczesnym świecie zdominowanym przez media i kulturę masową potrzeba edukacji muzycznej jest szczególnie ważna. Dlatego w propozycji programów warsztatów mieści się bogata prezentacja instrumentów dętych i strunowych, śpiewu solowego, instrumentów tradycyjnych, duetów, utworów solowych i tańców pochodzących z różnych okresów, związanych z kulturą Warszawy i Mazowsza. 

Warsztaty mają charakter kameralny, co zmniejsza dystans pomiędzy wykonawcami a słuchaczami oraz umożliwia indywidualne podejście do grupy i włączenie do zabaw ruchowych i wokalnych.

Różnorodność emocji i nastrojów wpłynie na zainteresowania muzyczne i wrażliwość słuchaczy pozwoli rozwinąć wyobraźnię, nauczy koncentracji i wzbogaci edukację.

Przykładowe programy: 

Tanecznym krokiem po dawnej Warszawie 

Koncert z udziałem pary tancerzy, którzy poprowadzą nas do międzywojennej Warszawy w szalone

lata 20-te, gdy na parkietach stolicy obok eleganckich walców, pojawiły się tańce o rodowodzie amerykańskim, które szybko stały się królami wszelkich balów i zabaw tanecznych. Nasz program zbudowany jest wokół jednego z głośnych w owym czasie warszawskich kabaretów. Droga do niego prowadzi przez mroczne uliczki miasta, a towarzyszyć jej będą muzyczne przeboje przedwojennego kina, zabawne charlestony i namiętne tanga. W programie koncertu przewidziane są również zabawy ruchowe i nauka popularnego tańca lambeth walk.

Zabawa na Powiślu

Zapraszamy z muzyką na przedmieścia dawnej Warszawy prezentując niezwykły folklor tego miasta. Dziwna sprawa bo folklor wszystkim kojarzy się ze wsią. Na wsi mieszkają sami swoi. W mieście oprócz swoich, także przybysze z innych regionów innych miast, cudzoziemcy, czy też właśnie przybysze ze wsi. I ta niezwykła mieszanka kultur mozaika wpływów daje to zjawisko, które nazywamy folklorem miejskim. W programie umieścimy dawne piosenki, wyliczanki, muzyczne gry i zabawy dziecięce i młodzieżowe. To one opowiedzą o życiu w dawnej Warszawie, zaprowadzą na jarmark, na wesele, do kościoła

Poloneza czas zacząć

Polskie tańce, powszechnie uważane za nasz narodowy skarb, mają bogatą i długą historię, pozwalają poznać dawne zwyczaje, ubiory, styl życia. Są istotnym elementem tradycji, którą chcemy przekazać kolejnym pokoleniom. Z tego powodu zapraszamy do szlacheckiego dworku i na ludową zabawę. Zatańczymy, zagramy, wyklaszczemy poloneza, mazura, kujawiaka, oberka i krakowiaka. Wśród prezentowanych obrazów tanecznych znajdą się kompozycje Chopina, Ogińskiego i fragmenty Wesela w Ojcowie z muzyką Karola Kurpińskiego i Józefa Damsego pierwszego polskiego baletu narodowego. Mamy nadzieję, że bogate i oryginalne stroje, piękna muzyka i wspólna zabawa zachwyci również małych melomanów.

Warsztaty organizujemy w szkołach, domach kultury, kawiarniach czy salach parafialnych. 

Jesteś zainteresowany współpracą? Skontaktuj się z nami.  

Stabat Mater 2020

W niedzielę 13  września 2020 r. o godz. 19.00 w kościele pw. Świętych Teresy od Dzieciątka Jezus i Męczenników Rzymskich w Warszawie-Włochach (ul. Rybnicka 27) odbędzie się koncert pt. „Giovanni Battista Pergolesi – Stabat Mater”, który organizuje Fundacja „Nauka i Sztuka”.
Wykonawcy: Barbara Kucharczyk – sopran, Paulina Makulska – alt, Paweł Kucharczyk – organy.
Słowo wstępne: Barbara Szczęsna-Remisz.


WSTĘP WOLNY 
Organizator: Fundacja „Nauka i Sztuka” www.NiSz.org.pl 
Projekt współfinansuje m.st. Warszawa 
Sponsor: ENERGOinfo.PL 
Organizatorzy koncertu proszą o stosowanie się do obowiązujących zaleceń dystansu społecznego dla wydarzeń kulturalnych, m.in. zajmowania co drugiego miejsca w kościele (w przypadku braku wyznaczonych miejsc zachowanie odległości 1,5 m między słuchaczami) oraz konieczności zakrywania ust i nosa przez uczestników wydarzenia. (Źródło: Rozporządzenie Rady Ministrów z 24.07.2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii)

Zapraszamy!

Zapomniane melodie

W ramach cyklu prezentujemy utwory polskich kompozytorów (kompozycje, opracowania, aranżacja, itp.), które przez lada niesłusznie zostały zapomniane, oraz dzieła autorów, których tworczczość nigdy nie zyskała popularności, a którą warto upowszechniać.
Zachęcamy do pobierania nut i muzykowania. Czekamy na efekty: nagrania audio i wideo. Będziemy je udostępniać, by były zachętą dla innych.

Pliki do pobrania:

Polszczyzna zmienną jest

W ramach projektu „Polszczyzna zmienną jest” pokazujemy ciekawostki językowe – przemiany jakie zachodzą w języku polskim na przestrzeni lat.

Alcista

Alcista – śpiewający głosem górnym, wysokim. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Alt

1) rodzaj głosu ludzkiego, środkujący między tenorem i mezzo-soprano; jest niejako basem kobiecym.
2) głos średni psa gończego. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.) 

Baryton

1) jeden z głosów męzkich, środkujący między basem i tenorem.
2) dawne narzędzie smyczkowe do nizkich tonów. 
Barytonista – śpiewający barytonem. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Bas

Najgrubszy, najniższy z tonów, na które się glosy ludzkie dzielą; inne są: tenor, alt, sopran, dyszkant. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Djakonica

W pierwiastkowym kościele, kobieta używana do pewnych posług. Djakon – (z grec.) duchowny stopniem niższy od kapłana. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Galosz

Galosz lub kalosz – zwierzchni trzewik z przygrubszą podeszwą dla wstrzymywania wilgoci. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Hejże, hola!

„Wykrzyknikami (interjectio) nazywamy partykuły, które same przez się nic właściwie nie znaczą, tylko służą do uwydatnienia uczucia, w jakiem wypowiadamy inne wyrazy, obok nich położone. (…) 
Mamy następujące wykrzykniki w języku naszym: a, ach, e, i, ej, o, och, ha, ho, hola, hej, hejże, hu, hm, na, naści, no, nuż, nuże, biada, niestety, zaiste, dalej, przebóg, ba, ba-i bardzo, masz, dalibóg, dalipan, precz, fora, fe, fuj, won, oto, otóż, i może jeszcze kilka innych.” 
Źródło: Antoniego Małeckiego „Gramatyka języka polskiego – szkolna”, Lwów 1906 

Imiona cudzoziemskie

„Nazwy miejsc (krajów, miast, gór, rzek itd.) starożytnych piszemy podług dzisiejszego naszego wymawiania; a zatem Egipt, Azya, Persya, Mezopotamia, Fenicya, Grecya, Lacedemon, Miceny, Ateny, Beocya, Achaja, Sycylia, Rzym, Syrakuzy itd.” 
„Nazwy zaś miejsc nowoczesne wtedy jedynie piszemy podług polskiej pisowni, jeżeli są to powszechnie znane, całkiem już przyswojone wyrazy, jak np. następujące: Włochy, Francya, Dania – Medyolan, Paryż, Lugdun, Lizbona, Londyn, Kolonia, Moguncya, Akwizgran, Genewa, Piza – Loara, Rodan, Tamiza, Dunaj, Ren, Tyber itp.” 
„Nazwiska osób nowoczesne – oprócz kilkunastu już zupełnie spolszczonych, jak Szekspir, Rasyn, Wolter, Kalderon, Betowen itp. – piszemy z cudzoziemska, tak jak się te imiona w swej wyrażają pisowni.” 
Źródło: Antoniego Małeckiego „Gramatyka języka polskiego – szkolna”, Lwów 1906 

Karnawał

Karnawał 
1) mięsopust, zapusty. 
2) czas zimowych zabaw od końca adwentu, czyli od świąt Bożego Narodzenia do Wielkiego postu. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Kolenda i kolęda

Kolęda 
1) dar, upominek nowego roku, udzielany pospolicie około Bożego Narodzenia. 
2) kolenda. 
3) polskie imię boga słowiańskiego Kolady lub Kolędy, znaczącego otwieracza czasu, lub Janusa. Święto pogańskie przypadało na 21 grudnia, przeszło więc we zwyczaje Bożego Narodzenia, a imię jego w pieśni, zwane od niego Kolędami. Kolęda u Kraińców jest bóstwo wiosny, a u Uskoków w Dalmacji bóstwo zimowego przesilenia słonecznego. Postać ta z mitologji słowiańskiej odpowiada litewskiemu Okkapirmie. 

Kolenda – nazwa pieśni na Boże Narodzenie przeznaczonych, tudzież wyraz, w pieśniach tych wykrzykiwany: hej kolenda, kolenda! nie pochodzą od łacińskiego colenda, ani od łacińskiego calendae, ku czemu je później duchowieństwo łacińskie zręcznie za pomocą innej pisowni skierowało, lecz od starego boga słowiańskiego, również od Polaków czczonego Kolędy lub Kolędy, Kolady, znaczącego Janusa. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Konserwy

Konserwy – okulary z kolorowemi szkiełkami ochraniające oczy.
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Liczebniki kładą się na pytanie

„Liczebniki główne kładą się na pytanie: ile?”

Przykłady: jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć, siedm, ośm, dziewięć, dziesięć; siedmset, dwieście tysięcy albo: dwakroć sto tysięcy, trzysta tysięcy albo: trzykroć sto tysięcy.

Źródło: Antoniego Małeckiego „Gramatyka języka polskiego – szkolna”, Lwów 1906 

Makulatura

Makulatura
1) papier drukowany lub pisany niepotrzebny. 
2) pozostałe lub bez wartości książki, które nie mają odbytu
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.) 

Mięsopust

Mięsopust 
1) czas między Bożem Narodzeniem a Popielcem; karnawał
2) ostatni dzień przed postem, zapusty. Mięsopust, mitologiczny świątek Pusta, będący Jego pogrzebem. Gdy kończą się zapusty, sądzą Pusta, przezwanego dopiero za chrześcjańskich czasów mięsopustem, w miejscu którego stawiają słomianego bałwana w kajdanach. Ścinają go wreszcie, jako pogańskiego djabła, który pobożnych chrześcjan skusił do szalonej uciechy. I poczyna się wreszcie post wielki’ 
3) ucztowanie, gody, hulanka. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Nienazwane skłonniki

„Rozmaite stosunki i położenia, w jakich nam się rzecz lub osoba omawiana przedstawia, wyrażamy za pomocą różnych skłonień czyli form rzeczownika (…). Takie odmiany danego wyrazu nazywają się przypadkami albo skłonnikami (casus).” Przypadków rozróżniano siedem i nazywano je po łacinie albo liczebnie.

Przypadek I. – nominativus (kto? co?)
Przypadek II. – genetivus (kogo? czyj? czego?)
Przypadek III. – dativus (komu? czemu?)
Przypadek IV. – accusativus (kogo? co?)
Przypadek V. – vocativus ( – )
Przypadek VI. – instrumentalis (kim? czym?)
Przypadek VII. – locativus (w kim? w czym?) 
Źródło: Antoniego Małeckiego „Gramatyka języka polskiego – szkolna”, Lwów 1906 

Odbyt

Odbyt 
1) pokup, zbywanie jako pojęcie, pokupność, prędka sprzedaż. (przykłady: Sklep ten ma wielki odbyt. Jest odbyt na ten towar, a na ten nie ma żadnego odbytu. Ułatwić odbyt towarów). 
2) odchód przyrodzony, odchodzenie, wyciekanie z ciała rzeczy niepotrzebnych albo szkodliwych przez usta, nos, uszy, oczy; wrzody; wypróżnienie. 
3) miejsce odbytu w ciele, otwór w zadzie, stolec. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Ordinalia

„Oprócz głównych mamy liczebniki porządkowe (ordinalia). Są to następujące:” 
Pierwszy, drugi albo wtóry, trzeci, czwarty, (…), setny, setny pierwszy, setny jedenasty albo sto jedenasty, dwóchsetny (albo dwusetny), trzechsetny, pięćsetny, tysiączny itd. 
Źródło: Antoniego Małeckiego „Gramatyka języka polskiego – szkolna”, Lwów 1906

Posłanka/posełkini/posełka

Posłanka – którą się posyła do kogo lub po co, posłanniczka, zwiastunka. 
Posełka lub Posełkini – którą posłano, posłanka, posłanica. 
Poseł – posłany w jakiejkolwiek sprawie, posłaniec, posłannik. Poseł (publiczny) lub wielki poseł ambasador. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Prezydentka

Prezeska – która prezyduje, przewodniczy jakiemu zgromadzeniu. 
Prezydentka – obacz Prezeska. 
Prezes – naczelnik jakiejś magistratury, prezydujący, prezydent. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Sopran

Sopran
1) dyszkant, najwyższy głos, mezzo soprano; głos środkujący między dyszkantem i altem,
2) śpiewaczka lub młody chłopiec, który śpiewa dyszkantem. Sopranowy – od sopranu. Głos sopranowy; głos objętości od c w sopranowej skali raz przekreślonego aż do a przekreślonego dwa razy. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.) 

Stem i stoma

„Liczebnik sto odmienia się jak regularny rzeczownik”, czyli: 

Liczba pojedyncza 
Przypadek I i IV: Sto 
Przypadek II: Sta 
Przypadek III: Stu 
Przypadek VI: Stem 
Przypadek VII: (na Ście) 

Liczba mnoga 
Przypadek I i IV: Sta (np. trzy-sta) 
Przypadek II: Set (pięć-set) 
Przypadek III: Stom 
Przypadek VI: Stami 
Przypadek VII: (w Stach) 

Liczba podwójna 
Przypadek I i IV: Ście (np. dwie-ście) 
Przypadek II i VII:  Stu (dwu-stu) 
Przypadek III i VI: Stoma (Cztery-stoma) 
Źródło: Antoniego Małeckiego „Gramatyka języka polskiego – szkolna”, Lwów 1906 

Tenor

Tenor – głos ludzki środkujący między barytonem i altem. 
Tenorysta – człowiek śpiewający tenorem; l.mn. – tenoryści. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

U czy ó? Wytłómacz!

„Wyrazy: brózda, bróździć, chróst, dłóto, dwóch, mól, próchno, próchnieć, prószyć, półka, skóra, tłómacz, tłómaczyć, zóraw, mają ó.” Co tu tłumaczyć? 
Źródło: Antoniego Małeckiego „Gramatyka języka polskiego – szkolna”, Lwów 1906 

Wigilja

Wigilja lub Wilja 
1) czuwanie, stąd iż pierwiastkowi chrześcjanie spędzali na czuwaniu noc przed świętem uroczystem; dziś znaczy: dzień poprzedzający święto, często postny.
2) w obszerniejszem znacz. dzień poprzedzający inny, przeddzień, przed jutrze.
3) Wigilje za umarłych; wieczorne nabożeństwo za umarłych.
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)

Wyższy i mielszy

„Urabiamy stopnie wyższe ze stopnia równego.” Przykłady stopniowania przymiotników: 
gładki – gładszy 
słodki – słodszy 
wązki – węższy 
cienki – cieńszy 
nizki – niższy 
miałki – mielszy 
Źródło: Antoniego Małeckiego „Gramatyka języka polskiego – szkolna”, Lwów 1906

Żeńskie końcówki

  • Doktorka 
  • Dyrektorka 
  • Fundatorka 
  • Lekarka 
  • Mistrzyni 
  • Muzykantka 
  • Partyzantka 
  • Posłanka 
  • Prawodawczyni 
  • Prezeska 
  • Prezydentka 
  • Profesorka 
  • Rybaczka 
  • Rycerka 
  • Twórczyni 
  • Zarządczyni 
  • Zawiadowczyni 
  • Żołnierka 

to wybrane rzeczowniki będące nazwami zawodów czy określeniami pełnionych funkcji wyrażonymi w rodzaju żeńskim, które znalazły się w Słowniku wileńskim wydanym  w 1861 r. To jedynie niewielka część całego zbioru występujących tam feminatywów. 
Źródło: Słownik wileński (Wilno, 1861 r.)